با توجه به صدور بیمه تضمین گمرک سيستم آسيكودا در گمرك ايران به شرح ذیل تشریح می گردد (منبع سایت گمرک ایران)
 
وضعيت گمرك ايران قبل از بكارگيري سيستم مكانيزه :
گمرك ايران از يك طرف مسئول اجراي مقررات و قوانين پيچيده و حاكم بر تجارت ايران كه مبتني بر شيوه هاي سنتي و دستي بوده مي باشد و از طرف ديگر با توجه به سياستهاي موجود درتجارت جهاني و سازمان جهاني گمرك (WCO) در رابطه با ساده سازي رويه ها و تشريفات گمركي بايد تلاش نمايد.
اين در حالي است كه با توجه به محدوديتهاي نيروي انساني، بودجه و تجهيزات و افزايش ميزان تجارت ايجاد تعادل در اين دو بخش امري است كه همواره سياست گزاريهاي جديد را طلب مي كند. از اين رو با توجه به موارد اشاره شده فوق و نيز رفع معضلات و تنگناهاي مترتب بر شيوه هاي دستي و نيز حذف مبادلات اسناد كاغذي و ساده سازي رويه ها و تشريفات گمركي ،‌سرعت عمل در عمليات ،ارائه آمارهاي به موقع جهت تصميم گيري مديران، ظرفيت سازي در گمرك در نهايت تأمين رضايت بازرگانان استفاده از سيستمهاي كامپيوتري را امري اجتناب ناپذير نموده كه اين امر در دستور كار گمرك ايران قرار گرفت.
با توجه به وظايف سازماني گمرك ايران كه در مقدمه به آن اشاره گرديد و نيزحجم اطلاعات در گردش و مقررات مرتبط به آن استفاده از سيستمهاي كامپيوتري را دراولين سالهاي ابداع كامپيوتر توجيه پذير نموده است. اين امر در كليه گمركهاي كشورهاي پيشرفته ازاوائل دهه 1960 ميلادي شروع و همچنان با توجه به رشد فن آوري ICT ادامه دارد ولي اين ضرورت درگمرك ايران كه سابقه تاريخي آن به سالهاي خيلي دور برميگردد و يكي از قديميترين سازمانها در تشكيلات دولتي مي باشد تا اوائل دهه 1370 شمسي احساسي نگرديد. از اوائل سال 1371 تلاشهايي جهت بكارگيري رايانه و حركت به سمت استفاده از فن آوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) و تجهيزات نوين در گمرك ايران صورت گرفت. گمرك با اولويت دادن به سيستمهاي اختصاصي مانند ترخيص كالاهاي واردات، صادرات، ترانزيت و تعيين ارزش و قاچاق اقدامات لازم را جهت جمع آوري اطلاعات اوليه مورد نياز انجام داد. در اين بررسي گمرك ضمن نگرش به توانمنديهاي موجود در داخل كشور نيم نگاهي نيز به سيستمهاي مورد استفاده در كشورهاي در حال توسعه داشت كه مهمترين آنها سيستم آسيكودا مي باشد. اين سيستم كه پيش از آن در بيش از 70 كشور جهان مورد استفاده قرار گرفته بود مورد توجه دست اندركاران و كارشناسان گمرك قرار گرفت.
از پيش نيازهاي اوليه اين سيستم ساده سازي در رويه ها و مقررات و قوانين گمركي، استفاده از فرم اظهارنامه استاندارد SAD وارائه تسهيلات به بازرگانان بود. در اين راستا گمرك ايران پس از بررسي كارشناسان ومطالعات امكان سنجي، با امعان نظر به اولويتهاي و شرايط ويژه نظام تجارت خارجي كشور تصميم به بكارگيري سيستم مكانيزه آسيكودا درعمليات اجرايي گرفته و همزمان نسبت به اصلاح آيين نامه هاي اجراي قانون امور گمركي اقدام نمود.
فاز اول پروژه :
قرارداد فاز اول پروژه پس از تأييد سازمان مديريت و برنامه ريزي، وزارت امور خارجه و گمرك ايران درمردادماه سال 75 باواحد عمران سازمان ملل (UNDP) جهت بكارگيري و راه اندازي سيستم آسيكودا در يك گمرك نمونه (PILOT) منعقد گرديد.
مدت اجراي اين طرح 18 ماه پيش بيني شده بود.
شايان ذكر است كه UNDP طي تفاهم نامه (MOU) جداگانه اي آنكتاد (UNCTAD) را بعنوان مشاور اجرايي پروژه معرفي نمود. گمرك ايران با توجه به هدف پروژه با تشكيل تيمهاي كاري ملي و بدون حضور كارشناسان مقيم موفق گرديد كه با انجام اقداماتي نظير:
اصلاح وساده سازي رويه هاي موجود
فارسي  وترجمه نمودن كل سيستم
تغيير تاريخ لاتين به شمسي
طراحي فرم اظهارنامه جديد
تطبيق گردش عمليات دستي با روش پيشنهادي در سيستم آسيكودا
نسبت به مكانيزه نمودن رويه هاي واردات و صادرات در گمرك تجاري مهرآباد در سال 1376 اقدام نمايد. اين راه اندازي يك قدم بزرگ به سوي هدف اصلي گمرك كه كاهش بوروكراسي حاكم براين سازمان ، بهينه نمودن وساماندهي رويه هاي ترخيص كالا و حركت درجهت تجارت بدون كاغذ بوده است محسوب ميگرديد.
بررسيهاي كارشناسان حاكي از آن بود كه دستاوردهاي اوليه ذيل از اجراي فاز اول بدست آمده است:
-              بهره گيري از يك فرم اظهارنامه در كليه رويه هاي گمركي SAD
-              حذف نسخه هاي اضافي اظهارنامه
-              محاسبه اتوماتيك عوارض و وصوليهاي گمرك
-              حذف دفاتر سنتي آمار (كوتاژ‌و مالي (ژورنال) در رويه هاي واردات و صادرات
-              ارائه آمار به موقع و به روز
 
فاز دوم پروژه :
براساس دستاوردهاي فاز يك، گمرك ايران پيگيري انعقاد قرارداد جهت فاز دوم را براي گمركات فعال كشور در دستور كار قرار داد و موفق گرديد با تأييد سازمان مديريت و برنامه ريزي ،‌وزارت امور خارجه و UNDP سند فاز دوم را در ارديبهشت 78 منعقد نمايد.
هدف از اين سند راه اندازي و بكارگيري سيستم آسيكودا درهشت گمرك فعال كشور (غرب تهران، جنوب تهران ، بندرعباس رجايي، بندرعباس باهنر، شهريار تهران، مشهد، بوشهر، بندرامام)‌ بوده است.
مدت اجراي اين فاز نيز 18 ماه در نظر گرفته شده است . كارشناسان اين گمرك با توجه به تجربيات بدست آمده از فاز يك سريعأ اقدامات وسيعي را در جهت دستيابي به اهداف پروژه شروع نموده و در نهايت موفق گرديدند كه در پايان مدت ياد شده بيش از20 گمرك را به طرح آسيكودا مجهز نمايند به طوريكه بارها بوسيله كشورها و آنكتاد و UNDP مورد تقدير قرار گرفتند.
يكي ازمهمترين دلايل تحقق اين امر حمايت و پشتيباني بي دريغ مديران ارشد گمرك جهت اجراي اين طرح بوده كه درتمام دستورالعمل ها و بخشنامه و سخنراني ها از اجراي اين طرح بعنوان يكي از اولويتها و ضروريتهاي گمرك نام برده شده است. ليست گمركاتي كه تا پايان سال 80 رويه هاي مختلف آن تحت پوشش طرح نگار (آسيكودا) قرار گرفته است پيوست مي باشد (پيوست يك) خاطر نشان مي سازد كه اجراي اين طرح در گمرك فيليپين بالغ بر ده ميليون دلار، گمرك سريلانكا حدود 5 ميليون دلار، گمرك مجارستان حدود 8 ميليون دلار و در ساير گمركات كشور چندين ميليون دلار هزينه در برداشته است كه درايران با توجه به عدم وجود كارشناسان خارجي وتلاش همكاران ملي با كمترين هزينه اجرا شده است و اجراي موفق آميز فاز دو شاهد دستاوردهاي ديگري براي گمرك ايران به شرح ذيل بوده است :‌
-              جمع آوري آمار تجارت خارجي كشور كه با تأخير چندين ماهه مواجه بود براساس فايلهاي آسيكودا صورت گرفته و در كمترين مدت بوسيله گمرك در اختيارمديران محترم نظام قرار داده ميشود.
-              تبادل داده ها با ساير سازمانها فراهم شده كه بعنوان مثال ميتوان به تبادل الكترونيكي داده ما بين شركت انبارهاي عمومي و گمرك ايران اشاره نمود.
-              همچنين اسناد مانيفست كانتينري شركتهاي كشتيراني نيز در حال حاضر از طريق اينترنت به گمرك ايران فراهم مي باشد.
-              تخصيص اتوماتيك شماره هاي ثبت و ارزيابي جهت كنترلهاي گمرك
-              چاپ پروانه هاي گمرك بوسيله رايانه
-              استفاده بهينه از نيروي انساني
-              امكان ايجاد تسهيلات به وارد و صادركنندگان معتمد در سيستم
-              انتخاب مسير اظهارنامه بوسيله رايانه
 
انتخاب مسير اظهارنامه بوسيله رايانه (SELECTIVITY)
طرح نگار ضمن تسريع در عمليات ترخيص كالا از جديدترين مفاهيم بكار گرفته شده درگمركات پيشرفته دنيا و فن آوري اطلاعات به مانند انتخاب مسير اظهارنامه بصورت اتوماتيك (selectivity) استفاده مي نمايد كه با استفاده از آن وايجاد مسيرهاي قرمز، زرد و سبز جهت اظهارنامه ها، پردازش آنها بسرعت انجام ميشود.
انتخاب مسير اظهارنامه كاملأ اتوماتيك بوده و بوسيله شاخصهاي محرمانه اي كه بوسيله كميته هاي خاصي در گمرك تعريف وتأييد ميگردند، صورت ميگيرد. بدين ترتيب اظهارنامه هاي كانال سبز بدون هيچ گونه كنترلي، اظهارنامه هاي كانال زرد فقط با مشاهده اسناد قابل ترخيص مي باشند ولي اظهارنامه هاي قرمز كه بوسيله سيستم انتخاب شده اند و داراي ريسك بالا بوده كاملأ بوسيله كارشناسان گمرك كنترل وارزيابي ميگردند.
هدف از بكارگيري انتخاب مسير اظهارنامه بوسيله رايانه اعتماد به بازرگانان، تجار و حق العملككاراني است كه معتمد گمرك بوده و سابقه اظهار خلافي در گمرك نداشته كه با استفاده از اين امكان گمرك تلاش دارد تا زمان ترخيص كالا را از گمركات كشور به حداقل زمان ممكن برساند و كنترل خود را بر روي كالاهايي كه داراي ريسك بالا ميباشند متمركز نمايد.
درصد بكارگيري آسيكودا در رويه هاي مختلف گمرك
درصد بكارگيري آسيكودا در رويه هاي مختلف گمرك ايران تاكنون به شرح ذيل ميباشد:
-              واردات 90%
-              صادرات 85%
-              خروج موقت 50%
-              ورود موقت 30%
-              ترانزيت (كارنه تير) 35%
-              سيستم انتخاب مسير اظهارنامه در گمركات 35%
فاز سوم طرح نگار (آسيكودا) – گمرك الكترونيكي
گمرك ايران در جهت تحقق اهداف برنامه پنج ساله و همگام با سياستهاي دولت در جهت توسعه تجارت و دولت الكترونيكي و در راستاي بند (ه) طرح ”توسعه و كاربري فن آوري ارتباطات و اطلاعات (تكفا)“‌ شوراي عالي اطلاع رساني و همچنين توصيه هاي سازمان جهاني گمرك (WCO) بكارگيري فن آوري هاي نوين ICT را درعصر اطلاعات در دستور كار خود قرار داده است.
گمرك ايران با توجه به بازديد رياست محترم جمهوري از سايت عملياتي آسيكودا در گمرك مهرآباد و با توجه به تأييدها و تشويق هاي صورت گرفته مصمم گرديد تا فاز سوم و نهايي طرح آسيكودا را پيگيري نمايد. به اين ترتيب در طول 6 ماه بررسي كارشناسانه كه با حضور نمايندگان سازمان مديريت و برنامه ريزي،‌ وزارت امور خارجه ،‌گمرك، UNDP و آنكتاد صورت گرفت قرارداد فاز سوم در تاريخ 3/5/81 مابين گمرك ايران و UNDP منعقد گرديد.
اهداف مهم فاز سوم به شرح ذيل مي باشد :
-              بازسازي گمركات وراه اندازي سيستم آسيكودا در ده گمرك مهم ترانزيتي به مانند بازرگان، دوغارون ،‌لطف آباد، اينچه برون، سرخس، چابهار، آبادان، خرمشهر، سيرجان، يزد و ... .
-              مكانيزه نمودن كليه رويه هاي موجود تا حد 90 درصد (پيوست 2)
-              اصلاح مقررات و قوانين در جت ساده سازي امور عملياتي طرح
-              ظرفيت سازي در گمرك
-              ارتباط با سازمانهاي بين المللي به مانند IRU جهت انتقال پيامهاي SAFE TIR و WCO جهت استفاده از مدلهاي بين المللي WCO DATA MODEL
-              بكارگيري يك سيستم كدينگ استاندارد در گمرك (UCR)
-              ايجاد مركز آموزش منطقه اي جهت كشورهاي ECO كه بعنوان FOCAL POINT بوسيله UNCTAD تعيين شده است.
 
از دستاوردهاي مهم اجراي فاز سوم ميتوان به موارد ذيل اشاره نمود:
-              استفاده از بستر اينترنت جهت اظهار كالا از راه دور
-              سرويس دهي 24 ساعت و 7 روز هفته بوسيله گمرك
-              كاهش تردد به گمركات كشور
-              بكارگيري ابزار جهت كنترل  هوشمند و غيرمحسوس با استفاده از شاخصهاي محرمانه در سيستم انتخاب مسير اظهارنامه
-              كاهش اسناد كاغذي در محيط گمرك
-              امكان تبادل الكترونيكي داده با ساير سازمانهاي تجاري
-              آشنايي كاركنان با فرهنگ جديد فن آوري اطلاعات